Właściwy dobór zasilacza dla oświetlenia LED ma często decydujące znaczenie dla jakości całego systemu oświetlenia diodowego oraz dla jego trwałości. Dlatego też poniżej postaramy się pomóc Państwu zapoznać się z podstawowymi zasadami dobierania zasilaczy dla potrzeb oświetlenia LED.
Do zasilania diod LED zdecydowanie najlepiej nadają się zasilacze elektroniczne (zwane też przetwornicami napięcia lub zasilaczami impulsowymi), które posiadają znacznie lepszą sprawność niż tradycyjne zasilacze oparte o transformator. Dzięki temu cały system oświetlenia zachowuje swoją energooszczędność. Wybór zasilaczy elektronicznych jest ogromny więc na co zwracać uwagę?
Przede wszystkim na wbudowane zabezpieczenia. Powinny być trzy: przeciw-zwarciowe, przeciw-przeciążeniowe oraz przeciw-przepięciowe (ang. short circuit / over load / over voltage). To ostatnie jest dla diod LED najważniejsze ale trzeba pamiętać, że jego w pełni skuteczne działanie gwarantuję wyłącznie zasilacza mające podłączenie do uziemienia! Druga ważna rzecz to sprawność (ang. efficiency). Im wyższa tym lepsza bo tym mniej energii będzie tracone w zasilaczu. Dobrej klasy zasilacze zazwyczaj przy 12 V na wyjściu oscylują w okolicach 85% sprawności lub więcej. Zasada działania zasilaczy elektronicznych powoduje, że sprawność jest tym większa im wyższe napięcie wyjściowe. Więc czasem warto rozważyć wyższe napięcie zasilania (np. 24 V) jeśli jest taka możliwość. Tym bardziej, że wyższe napięcie zasilania to mniejsze prądy – więc cieńsze kable i mniej zakłóceń.
Kolejna rzecz to pobór mocy bez obciążenia (ang. no load power consumption). Wybierajmy zasilacze, które bez obciążenia pobierają nie więcej niż 1 W zwłaszcza gdy planujemy podłączyć zasilacz na stałe do sieci a diody wyłączać po stronie wtórnej (czyli od strony niskiego napięcia).
Dobrzy producenci podają jeszcze parametr zwany MTBF (ang. Mean Time Between Failures) czyli średni czas między usterkami. Pozawala to określić szacunkowo trwałość takiego zasilacza, więc im lepszy czas MTBF tym lepszy zasilacz.
A jak już wybierzemy model zasilacza to aby dobrać jego moc należy policzyć łączną moc wszystkich odbiorników, które będą podłączone do tegoż zasilacza. Moc pobieraną przez dowolne źródło światła LED znajdziemy w instrukcji tego urządzenia lub w karcie katalogowej. Jeśli nie mamy podanej mocy to możemy ją policzyć mnożąc napięcie zasilania [V] przez prąd pobierany [A]. Przykładowo jeśli wiemy, że żarówka LED pobiera 250 mA przy zasilaniu 12 V to łatwo policzymy, że moc takiej żarówki to 3 W. Dodatkowo trzeba policzyć moc pobieraną przez inne urządzenia podłączone do systemu takie jak sterowniki, ściemniacze, itp. Wprawdzie zazwyczaj pobierają one bardzo niewiele, ale mogą zdarzyć się wyjątki.
Jeśli już znamy łączny pobór mocy to dobranie zasilacza jest bardzo proste. Musi on mieć moc taką jak wyliczona lub większą. Zazwyczaj powinno się dać około 10% zapas aby urządzenie nie było podczas pracy maksymalnie obciążone, choć dobrej klasy zasilacze elektroniczne bez problemu radzą sobie z takimi warunkami pracy.
Zasilacz może być nawet dużo większej mocy niż pobierana przez nasze oświetlenie LED, jednak nie należy przesadzać jeśli nie ma takiej konieczności ponieważ zasilacz większej mocy będzie pobierał więcej energii w stanie nieobciążonym. Czyli jeśli diody będą sterowane elektronicznie a zasilacz na stałe podłączony do sieci to przy wyłączonych diodach i tak będzie on pobierał jakąś moc. Zasilacze dobrej klasy pobierają bez obciążenia bardzo małe moce (na poziomie 0.1 – 1 W) ale nie zawsze możemy pozwolić sobie na bardzo dobry zasilacz, więc warto pamiętać o tej zasadzie.
Na koniec jeszcze jedna zasada o której warto wspomnieć. Mianowicie skuteczne odprowadzanie ciepła od zasilacza – choć ta zasada ma zastosowanie do wszystkich urządzeń elektronicznych. Każde bowiem urządzenie elektroniczne „woli” pracować w niskich temperaturach i jeśli nie zapewnimy mu właściwej wentylacji (lub przynajmniej swobodnej wymiany powietrza) to wyższa temperatura jego pracy spowoduje zmniejszenie żywotności takiego urządzenia. Ma to tym większe znaczenie im więcej ciepła wydziela dane urządzenie a zasilacze zazwyczaj potrafię się dosyć mocno zagrzać. Dlatego aby zapewnić ich wieloletnią bezawaryjną pracę warto zadbać o odpowiednią wentylację.
